Wśród blisko 5 tys. tytułów czasopism opozycyjnych wobec systemu władzy w PRL, które ukazywały się poza zasięgiem cenzury w latach 1976–1990, ok. 150 to periodyki wydawane na Pomorzu Zachodnim, głównie w Szczecinie. »

Niedaleko od Szczecina, przy rozwidleniu dróg we wsi Banie stoi niepozorna gotycka kaplica. Zwykle nie wzbudza żadnego zainteresowania turystów. A szkoda... Dziś tylko nieliczni pamiętają, że wzniesiona w 1417 roku przez zakon Joannitów świątynia, była świadkiem jednego z najbardziej znanych średniowiecznych morderstw, o którym wieści rozniosły się po całej ówczesnej Europie! »

W poprzednim odcinku Kronik pisałem o Moście Kolejowym (Eisenbahnbrücke) z wyjątkowo rzadkim mechanizmem obrotowym. Bardzo blisko tej przeprawy przed wojną w Szczecinie stał jeszcze jeden popularny most zwany Bahnhofsbrücke, czyli Most Dworcowy. Niemiecka nazwa w tłumaczeniu na język polski jest trochę myląca – na tym moście nigdy nie było żadnych torów, stał tylko blisko Dworca Głównego. Ot cała tajemnica... »

Dla miłośników dziwnych konstrukcji Szczecin to prawdziwe eldorado. Wystarczy wyprawa wzdłuż torów kolejowych i już atrakcja goni atrakcję. W żadnym innym miejscu Polski nie ma tylu niezwykłych zabytków techniki. Szkoda tylko, że tak rzadko o nich pamiętamy... A przecież pierwsza ciekawostka jest już w centrum, tuż przy dworcu.
»

W czasie drugiej wojny światowej  był normalnym niemieckim miastem. Nie był ani bardziej, ani mniej nazistowski niż średnia krajowa. A ukazujące się w nim gazety pokazywały wojnę widzianą oczami niemieckich propagandzistów. »

15 marca 1945 roku zrobili to w Dziwnówku żołnierze 2. Dywizji Piechoty im. Jana Henryka Dąbrowskiego z 1 Armii WP. By uczcić to wydarzenie dziś ze Szczecina wyruszy Rajd Zaślubin. Udział w nim weźmie pięć zabytkowych samochodów i jeden motocykl. »

Ta historia zaczęła się w 1897 roku na londyńskiej Tamizie, gdzie odbywały się wielkie pokazy morskie. Nagle w szereg ustawionych do defilady potężnych okrętów Jej Królewskiej Mości wpłynął niewielki stateczek. Torpedowce Marynarki Wojennej otrzymały rozkaz przegonienia intruza. Mimo rozwinięcia największej prędkości nic nie mogły zrobić bo nieproszony gość, płynął jeszcze szybciej! Zapowiadało się na wielki skandal i poważne śledztwo. »

W tym pytaniu równie dobrze mogło by się znaleźć, „kto”, zamiast „co”. Tym kimś był architekt, miejski radca budowlany Szczecina, James Hobrecht (1825-1902). Osoba nieprzeciętna, pasjonat o wszechstronnych zainteresowaniach, społecznik. »

Jednym z głównych elementów rewolucji „Solidarności” było złamanie monopolu informacyjnego komunistycznej władzy. Prawda w przestrzeni publicznej i system polityczny oparty na kłamstwie oraz przemocy nie mogły jednak długo współegzystować. »

„Od pierwszego marca jemy taniej, tak jak przed rewoltą. W Łodzi baby zastrajkowały i one przywróciły obniżkę cen” miał powiedzieć, według informatorów S.B., jeden z mieszkańców Szczecina w drugiej połowie lutego 1971 roku. »

W całej Polsce nie milkną słowa zachwytu nad nowym filmem Romana Polańskiego „Ghost Writer” czyli „Autor Widmo”. Niewielu wie, że obsypany nagrodami i nominacjami obraz był kręcony... niedaleko Szczecina. »

„Sedina” i „Arkona” były ostatnimi cywilnymi modelami samochodów osobowych ze szczecińskiej fabryki Braci Stoewer. Szukając nietypowych sposobów promocji, w drugiej połowie lat trzydziestych, fabryczni kierowcy Stoewera rzucili konkurencji niezwykłe wyzwanie. Oba modele wzięły udział w morderczym jednodniowym rajdzie non-stop dookoła Niemiec. Pokonanie 1800km zajęło dokładnie 15 godzin i 40 minut. »

Plotka uliczna mówi, że w „Grudniu” na wybrzeżu „ogólnie zabitych zostało 600 osób, rannych nawet się nie liczy”. W takich okolicznościach Teatr Dramatyczny przygotowuje się do wystawienia "Hamleta" Szekspira, sztuki o zbrodniach władzy. »

Trochę dziwne, że największy statek jaki kiedykolwiek zwodowano w szczecińskim Vulcanie, jest dziś najmniej znany. Być może, na jego losie zaważyła dramatyczna historia z lat drugiej wojny światowej. Jednostkę nazwano wtedy „statkiem skazańców”. A potem, by zatuszować niewygodne fakty, na wiele lat utajniono wszystkie dokumenty. Aż do teraz... »

65 lat temu, w grudniu 1945 roku w Szczecinie zaczęło działać Polskie Radio Szczecin. O pionierskich latach polskiego radia w naszym regionie mówił w Muzeum Narodowym w Szczecinie Paweł Szulc ze szczecińskiego oddziału IPN. »

W grudniu 1989 roku odbyła się w Szczecinie ostatnia duża manifestacja polityczna zakończona zamieszkami. W tym samym miesiącu w Konstytucji zamieniono nazwę  Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej na Rzeczpospolitą, usunięto też zapisy dotyczące kierowniczej roli PZPR i przyjaźni ze Związkiem Radzieckim. »

Czy Walentynki to dobra okazja na wyprawę do Doliny Miłości? Dla zakochanych z pewnością tak. Jest jednak jeden poważny problem. To jedno z najbardziej zapomnianych i odludnych miejsce w Polsce... »

Konflikt społeczny został zakończony w sposób pokojowy, sytuacja jest niezwykle dynamiczna, robotnicy walczą o wyegzekwowanie porozumienia, SB „pracuje”. »

Parowce „Hertha” i „Odin” były symbolami przedwojennej szczecińskiej białej floty. Często nazywano je bliźniakami, choć konstrukcyjnie różniły się od siebie. Oba statki miały szczęście aż do czasów drugiej wojny światowej. Niestety, ich koniec był równie tragiczny jak śmierć miasta, któremu wiernie służyły. »

Tego dnia Niemcy spodziewali się najgorszego. Od początku 1943 roku trwała lotnicza ofensywa aliantów, której głównym celem było zniszczenie największych miast III Rzeszy i złamanie woli nazistów do dalszej walki. Wywiad donosił, że kolejny potężny nalot planowany jest specjalnie w dniu urodzin Führera, czyli 20 kwietnia. Nikt nie miał wątpliwości, że chodzi o Berlin. Ale Brytyjczycy zrobili Niemcom piekielną niespodziankę i w ostatniej chwili polecieli... nad Szczecin! »

- Uważam, że jest to jeden z najbardziej wartościowych tekstów związanych z problemami, jakie mamy przy badaniu najnowszej historii Szczecina - mówi Tomasz Węgielnik o tekście dr Michała Paziewskiego, który opublikowano w 2008 roku w dwumiesięczniku "Pogranicza". Reedycja artykułu na portalu Stetinum.pl to jego internetowy debiut. »

W przedwojennej historii szczecińskich stoczni było kilka różnych jednostek o takiej samej nazwie  - „Stettin”. Za naszą zachodnią granicą do dziś najczęściej wspominany jest cywilny lodołamacz o właśnie takiej nazwie. Ale zdecydowanie najciekawszym konstrukcyjnie okrętem był zwodowany w 1907 roku piękny krążownik Kaiserliche Marine. »

W roku 1902 w Szczecinie przeprowadzono badania ankietowe nad umieralnością niemowląt. Pierwsze tego typu w Europie, a w związku z tym prawdopodobnie także pierwsze na świecie. Nie stało się to przypadkiem, Szczecin był na niechlubnym końcu listy niemieckich miast, jeśli chodzi o przeżywanie dzieci do pierwszego roku życia. »

Głodujący „Warski” otoczony przez milicję, Odra zablokowana przez okręty wojenne, przywódca strajku grozi wysadzeniem zakładu, do zbuntowanego zakładu przyjeżdża wierchuszka partyjna z Gierkiem na czele. »

Wśród młodych ludzi tropiących losy przedwojennego Szczecina często słyszy się opinie o pięknym niemieckim mieście, które po 1945 roku odeszło na zawsze do historii. Jest w tym sporo prawdy ale... nie do końca. Wiele znanych nam dziś obiektów wyglądało przed wojną dużo gorzej niż wygląda teraz. Przykład mamy w samym centrum miasta. »

The New York Times, November 27, 1894: Berlin, 27 listopada, Księżna Bismarck zmarła w Warcinie dziś o 5 rano. Jej najstarszy syn, Herbert, przybył do Warcina wczoraj, reszta rodziny jest w drodze. Księżna zmarła w ramionach męża, który czuwał przy niej całą noc. »

Strajk grudniowy nic nie zmienił, ustnej umowy zawartej z ludową władzą nie miał kto wyegzekwować. »

„Oczekuję całej Twojej miłości i lojalności. Gdybym się pomyliła… cóż mi zostanie? Brak zaufania jest najstraszniejszym, najbardziej gorzkim cierpieniem, jakie może być”. »

W czasie długiej historii dawnej szczecińskiej stoczni „Vulcan” zbudowano w niej setki okrętów i statków. Były wśród nich słynne pasażerskie czterofajkowce, były też potężne pancerniki. Jedna z tych jednostek zapisała się w historii największych morskich tragedii pociągając na dno rekordową liczbę 844 marynarzy. I to w zaledwie kilku minut... »

Szczecin ma problem z upowszechnieniem w świadomości społecznej faktu, że właśnie w naszym mieście, w grudniu 1970 roku wybuchł strajk, który zmienił oblicze PRL-u. »

„Wielce Szanowny Panie! Pragnę rozpocząć ten list od wskazania jego istoty już w pierwszym zdaniu: jest to prośba o najcenniejszą rzecz jaką Pan dysponuje na tym świecie, o rękę Pana córki” »

Miło mi, że poprzedni felieton o świątecznych pocztówkach z dawnego Szczecina wzbudził takie zainteresowanie. Idziemy dalej za ciosem i dziś przyjrzymy się kartkom na Nowy Rok oraz... niewinnym pocztówkowym oszustwom sprzed stu lat. Było ich nad Odrą całkiem sporo, ale przecież biznes to biznes i dziś można to jakoś wybaczyć. »

»

W noc z 17 na 18 grudnia mieszkańcy centrum Szczecina mają okazję usłyszeć  i odczuć kawalkady ciężkiego sprzętu wojskowego, przejeżdżającego ulicami miasta. Cały następny dzień słychać strzały, tworzą się spontaniczne demonstracje, barykady, płoną kamienice. »

Miły zwyczaj wysyłania świątecznych kartek z życzeniami jest tak stary jak sama pocztówka. Mało kto jednak wie, że historia tradycyjnej kartki pocztowej liczy sobie niewiele więcej niż sto lat. »

W nocy z 20 na 21 kwietnia 1943 roku przeżył Szczecin pierwszy z wielkich nalotów. W tę noc bomby zburzyły także rodzinny dom George. Od tego czasu Heinrich George w mieście jest nieobecny. »

W marcu 2009 roku pracownicy szczecińskiego oddziału IPN upublicznili informacje o „współpracy z SB” księży Juliana Janasa i Romana Kostynowicza. »

Mimo prób, ta zagadka do dziś nie jest rozwiązana. W 1546 roku Gabriel Glockendon z Norymbergi, nadworny malarz Księcia Pomorskiego Barnima XI, zakończył prace nad obrazem „złożenie Chrystusa do grobu”. Był to jeden z głównych elementów nowego ołtarza w kościele w Marienfliess niedaleko Szczecina... »

W latach 1933-1945 Heinrich George zagrał swoje najbardziej dojrzałe role teatralne i filmowe. W Europie uważano go za największą  indywidualność niemieckiego kina.
Cieniem na jego karierze położył się czas. Tempus Tertii Imperii. »

Niekontrolowany łańcuch tragicznych wydarzeń zaczyna się od przerwy śniadaniowej w „Warskim”. Tego dnia zginie w Szczecinie 13 osób, zniszczenia  będą trzy razy większe niż w Gdańsku, Gdyni i Elblągu razem wziętych. »

Dla pasjonatów i dla tych, którzy rozpoczynają dopiero swoją przygodę z historią Szczecina mamy dwie nowe publikacje literackie. Poznaj autorów i wygraj książkę na portalu Stetinum.pl. »

Kobieta w tańcu, koń w galopie oraz żaglowiec pod pełnymi żaglami - to podobno  najpiękniejsze rzeczy na świecie. Doskonale wiedział o tym dawny szczeciński fotoreporter Max Dreblow i korzystał z każdej nadarzającej się okazji. »

W końcu stycznia 1945, gdy w gruzy waliła się Tysiącletnia Rzesza, do obleganego przez aliantów portu La Rochelle niemieckie samoloty zrzuciły taśmy z filmem. Tu, i dzień później w Berlinie, w 12 rocznicę objęcia władzy przez Hitlera, miała odbyć się premiera ostatniego filmu III Rzeszy, filmu pod tytułem „Kolberg”. Jedną z głównych ról w tym obrazie zagrał szczecinianin, Heinrich George. »

Struktury „Solidarności” Regionu Pomorza Zachodniego były jednymi z najsilniejszych w kraju, zatem skuteczna realizacja „wariantu siłowego” w Szczecinie, będącego dużym ośrodkiem przemysłowym, miała zasadnicze znaczenie dla skutecznego wprowadzenia „stanu wojennego” w skali całego PRL-u. »

Dziś o godzinie 11 na Cmentarzu Centralnym odbyły się uroczystości pogrzebowe żołnierzy Bojowego Oddziału Armii zgładzonych po pokazowym procesie w więzieniu przy ulicy Kaszubskiej. »

Jutro odbędzie się uroczysty pogrzeb żołnierzy Bojowego Oddziału Armii rozstrzelanych przez stalinowców. Miejsce ich pochówku odnalazł szczeciński IPN. BOA to formacja podziemia walcząca z terrorem stalinowskim. »

W sobotę 12 grudnia 1970 roku komunistyczna władza, kierowana przez pierwszego sekretarza Władysława Gomułkę, ogłasza decyzję o „zmianie cen detalicznych szeregu artykułów przemysłowych i żywnościowych”… »

Dziś czasami trudno rozpoznać te miejsca. Część zabudowy została zniszczona w czasie alianckich nalotów na Szczecin pod koniec wojny. Wiele budynków celowo wyburzono po 1945 roku budując nad Odrą „nowy ład”. Czy słusznie? »

Eliška Pomořanská, Elżbieta Pomorska. Elisabeth von Pommern była królową Czech, cesarzową Świętego Cesarstwa Rzymskiego, żoną najpotężniejszego władcy XIV–wiecznej Europy, Karola IV Luksemburskiego. »

Kierujący diecezją szczecińsko- kamieńską był jednym z kilku hierarchów kościoła Katolickiego, których SB uznała za swoich głównych przeciwników, wiązało się to z określonymi, szeroko zakrojonymi działaniami tajnej policji ateistycznego państwa. »