Z kobietami i końmi bywało różnie, za to imponujących żaglowców pod Hakenterrasse nigdy nie brakowało. Na szczęście!

Popatrzmy na pierwsze zdjęcie. Na burcie białego żaglowca napis „Prinzess Eitel Friedrich”, ale dla wielu z nas sylwetka jakoś dobrze znajoma. To nasz „Dar Pomorza”, tylko w czasach, gdy o sprzedaży jednostki Polakom jeszcze nikt w Niemczech nie myślał. „Prinzess Eitel Friedrich” został zwodowany 18 września 1909 roku w hamburskiej stoczni Blohm und Voss jako statek szkolny dla niemieckiej marynarki handlowej (armator: Niemiecki Związek Statków Szkolnych - Deutscher Schulschiff Verein). Nowoczesna trzymasztowa fregata była zbudowana ze stali i otrzymała imię synowej cesarza Wilhelma II. Żaglowiec miał 93 metry długości i pojemność 1561 BRT. Powierzchnia żagli wynosiła 2100 m2, zaś najwyższy maszt wznosił się na wysokość 41,4 metra. Był też pomocniczy silnik diesla. W sprzyjających warunkach „Prinzess Eitel Friedrich” płynął z prędkością nawet do 17 węzłów. Załoga liczyła 28 marynarzy i oficerów oraz 150-200 kadetów.

W pierwszy dziewiczy rejs statek wypłynął z Hamburga do Kristiansand i Antwerpii w kwietniu 1910 roku. Wojnę spędził bezpiecznie ukryty w porcie w Kilonii, zaś po 1919 roku, w ramach odszkodowań został przejęty przez Francuzów i przeprowadzony do Saint-Nazaire. Tam stał bezczynnie przez kilka lat na sznurku. W 1929 roku statek został nabyty za 7000 funtów szterlingów przez Polski Komitet Floty Narodowej (pieniądze zebrano w czasie zbiórki społecznej), aby zastąpić dawny żaglowiec szkolny „Lwów”. Dalsza historia „Daru Pomorza” jest w Polsce doskonale znana. Dodajmy tylko, że na samym początku zakup dawnego niemieckiego żaglowca wzbudził w naszej prasie spore kontrowersje. Padały oskarżenia o marnotrawstwo społecznych pieniędzy, niekompetencję, a nawet sabotaż, gdy prasa donosiła o dramatycznym holowaniu świeżo nabytej jednostki przez Biskaje i kanał La Manche do duńskiej stoczni Nakskov. Dziś „Dar Pomorza” jest żaglowcem-muzeum w Gdyni.

Następna kartka Maksa Dreblowa to znów znajoma z wyglądu jednostka. Tym razem jest to piękna „Grossherzogin Elizabeth”, żaglowiec prawie identyczny z „Prinzess Eitel Friedrich” oraz trzecim z serii „Grossherzog Friedrich August”. Jednostkę zwodowano w 1901 roku w stoczni Johann C. Tecklenborg w Bremerhaven jako pierwszą z serii trzech szkolnych trójmasztowców dla Deutscher Schulschiff Verein. Statek szczęśliwie przetrwał obie wojny, choć od 1932 roku już nie pływał, stojąc w porcie w Hamburgu. W 1945 roku w ramach rekompensat za szkody wojenne trafił w ręce Francuzów. Jako pływające koszary, pod nową nazwa „Duchesse Anne” stacjonował najpierw w Lorient, a potem w Breście. Po wycofaniu z francuskiej marynarki wojennej służył jeszcze jako pływający dom dla młodzieży, aż w 1981 roku został przeznaczony do kasacji. Dawną „Grossherzogin Elizabeth” zakupiły władze Dunkierki i przebudowały na statek-muzeum.

Czasami Max Dreblow robił zdjęcia na redzie Świnoujścia. Fotografując duński pięciomasztowy bark „Kobenhavn” nie wiedział, że chwilę później dalsze losy wielkiego żaglowca staną się na wiele miesięcy tematem z pierwszych stron gazet. Rekordowej wielkości szkolno-towarowy bark zwodowano na zamówienie duńskiej marynarki handlowej w brytyjskiej stoczni Ramage & Ferguson w Leith 24 marca 1921 roku. Żaglowiec zbudowany był ze stali, miał długość 138,2 i pojemność 3965 BRT. Powierzchnia żagli wynosiła 5200 m2.

14 grudnia 1928 roku „Kobenhavn” wyszedł w rejs z Buenos Aires do Melbourne. Żaglowcem dowodził kapitan Hans Ferdinand Andersen, a na pokładzie było 25 etatowych marynarzy oraz 45 kadetów. Trzy dni później „Kobenhavn” widziany był przez załogę parowca „Arizona” (400 mil na wschód od Montevideo), a 21 i 22 grudnia żaglowiec nawiązał jeszcze kontakt radiowy z parowcami „City of Auckland” oraz „William Blumer”. Potem wszelki ślad po nim zaginął! Tajemnicza katastrofa morska wstrząsnęła ówczesną opinia publiczną. Pojawiły się liczne hipotezy dotyczące tragedii, najczęściej mówiło się o zderzeniu z górą lodową, lecz nigdy nie znaleziono nawet najmniejszego śladu po „Kobenhavn”. Spekulowano, dlaczego nikt nie nadał sygnału SOS, choć żaglowiec miał na pokładzie nowoczesny i silny nadajnik. Przeszukano też liczne drobne wyspy na Oceanie Indyjskim licząc, że ktoś cudownie uratowany mógł dotrzeć do ich brzegów. Bezskutecznie.

Dużo więcej zdjęć z żaglowcami znajduje się w moim najnowszym albumie „Szczecin i okolice w obiektywie Maksa Dreblowa”. W środku czeka na Państwa wybór najpiękniejszych prac mistrza udostępnionych specjalnie przez najlepszych kolekcjonerów (Jana Dębskiego, Wojciecha Grodeckiego oraz Michała Woziwodzkiego) i oczywiście z moich własnych zbiorów. Patronem albumu książki jest m.in. portal Stetinum.pl.

Więcej na stronie: www.czejarek.pl