»

W rozkwicie kariery jej zjawiskową urodę przyrównano do urody gotyckich madonn. Z urodzenia szczecinianka, była wielką nadzieją niemieckiego kina. Jej talent rozbłysnął rolami, które do dziś budzą podziw kinomanów świata. Na przeszkodzie jej dalszej kariery stanęła wojna. »

»

W czasie kryzysu zimowego 1970/1971 roku prawo, czy raczej jego łamanie, stało się głównym narzędziem represji wobec społeczeństwa. »

Mocno dziwi metodologiczna dezynwoltura oraz brak rzetelności z jaką kilku szczecińskich historyków pisze o śmiertelnych ofiarach Grudnia '70. Od polowy lat 90. nazwiska grudniowych ofiar śmiertelnych znajdują  się na tablicach umieszczonych obok pamiątkowej płyty przy bramie głównej stoczni im. Adolfa Warskiego. Wydawałoby się, iż w tej sprawie panuje w Szczecinie konsensus. Okazuje się jednak, że od paru lat w publikacjach o charakterze naukowym pojawiają się zadziwiające (dla rodzin śmiertelnych ofiar – bolesne) „nowe ustalenia” w omawianym temacie. »

W tym roku mija 65 lat, odkąd na Pomorze Zachodnie przyjechały pierwsze transporty wiozące Sybiraków, Kresowiaków i łagierników. Już jutro szczecinianie zobaczą ich wychodzących z historycznego wagonu na Dworcu Głównym, a świadkowie historii opowiedzą, jak to było. »

„Miło było przypatrzeć się jak kierujący pracą obywatel Ochnik wraz z miejską Strażą Pożarną rzetelnie się przykładał do dzieła. Napędzał niemców do pracy. Sam chwycił koniec ciężkiej belki i ustawiał tak ażeby najwygodniej cesarzowi Wilhelmowi spadało się w dół.” –napisał w 1945 roku, w relacji z burzenia słynnego pomnika, „Pionier Szczeciński, Nr 2”. »

Tego typu książka, niezależnie od swojej wartości naukowej, jest również formą upamiętnienia ludzi, dlatego szczególną wagę autorzy winni dołożyć do prawidłowej identyfikacji dramatis personae. »

Jedna z publikacji szczecińskiego IPN jest ciekawym przykładem sytuacji w której  najnowsze ustalenia historyczne cofają naszą wiedzą do początku lat 90-tych. »

Wiosną 1915 roku, z zachowaniem zasad najwyższej wojskowej tajemnicy, w szczecińskiej stoczni Vulcan rozpoczęto budowę okrętu o roboczej nazwie „Minendampfer C”.  Kadłub nowej jednostki przypominał kształtem będący właśnie na ukończeniu lekki krążownik „Wiesbaden”, więc postronni obserwatorzy byli przekonani, że chodzi o kolejny okręt tego samego typu, może tylko lekko zmodernizowany. Było jednak zupełnie inaczej... »

Szczecińskie obchody Święta Pracy w 1971 r. miały zaskakujący dla władz i pamiętny dla społeczeństwa przebieg. Zmiany wprowadzane przez nowego I sekretarza PZPR Edwarda Gierka, polegające m.in. na liberalizacji systemu władzy i częściowym zdemokratyzowaniu samorządu zawodowego powiązane były z próbą przemilczenia ofiar Grudnia 1970 r. »

Zaledwie kilka dni przed wybuchem drugiej wojny światowej, na małym moście granicznym w Zbąszyniu, doszło do tajemniczego spotkania. Polskie służby specjalne przywiozły zamaskowanym samochodem trzech niemieckich szpiegów złapanych kilka miesięcy wcześniej na terenie II Rzeczypospolitej. Po drugiej stronie rzeki hitlerowscy funkcjonariusze mieli na wymianę tylko jednego człowieka, za to wyjątkowo cennego! Był nim chorąży Ziembiewicz, ps. „Ziehm” – ostatni szef placówki polskiego wywiadu w Szczecinie, złapany przez hitlerowców wiosną 1939 roku. »

Wbrew uparcie powtarzanej powojennej propagandzie, w starym niemieckim Stettinie, na przełomie XIX i XX wieku, Polacy stanowili bardzo małą i praktycznie nic nie znaczącą grupę. Jaka była więc ówczesna szczecińska Polonia? »

Szykuje się drugie i tym razem kompletne wydanie drukowanej Encyklopedii Szczecina. Dwa tomy i trzy suplementy będą złożone w całość. »

W najnowszym numerze kwartalnika historycznego wydawanego przez Ośrodek KARTA, kilkadziesiąt stron poświęconych jest Szczecinowi. Teksty źródłowe zobrazowane są kilkunastoma zdjęciami naszego miasta sprzed 40 lat. »

24 stycznia 1971 roku przyjeżdża do Szczecina Edward Gierek. Debata ze zbuntowanymi robotnikami zostaje potajemnie nagrana. Wkrótce jej zapis  zostaje wywieziony na Zachód. »

W czasie wtorkowego spotkania doszło do znaczącego incydentu. Odznaczony przez Prezydenta RP Tomasz Zieliński, w związku z zaproszeniem Wojciecha Jaruzelskiego na posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Narodowego, nie przyjął odznaczenia. Sala zareagował owacją. »

Dokładnie 30 lat temu w Szczecinie wydano pierwszy w kraju legalny numer pisma NSZZ “Solidarność” - “Jedność“. Aby nie zapomnieć o tym, jak trudna była walka o swobodę słowa w tamtych czasach, IPN organizuje spotkanie z ludźmi, którzy współtworzyli “Jedność”. »

W związku z 40. rocznica szczecińskiego kryzysu zimowego z 1970/71 r., 18 Grudnia 2010 w sali Bogusława Zamku Książąt Pomorskich, odbyła się uroczysta gala. Wręczono na niej 99 odznaczeń bohaterom tych wydarzeń. »

W 1996 roku ojciec jednej z ofiar popełni samobójstwo, matkę zamknięto w zakładzie psychiatrycznym. Demonstracyjnego samospalenia dokonał mężczyzna, który nie potrafił udowodnić swoich roszczeń wobec państwa w związku z tragedią Grudnia 70.
»

Młodzi ludzie, którzy dopiero zaczynają się interesować dawną historią Szczecina, zwykle z wielkim zdziwieniem przeglądają spisy niemieckich nazw ulic. Zafascynowani ostatnią wojną spodziewają się, że główne ulice i place w Stettinie nosiły w „niemieckich czasach” takie nazwy jak Adolf Hitler Platz albo Göringstrasse. Nic bardziej błędnego! »

Dziś mało kto wie kim ponad sto lat temu byli „Czarni Bracia”. Tymczasem na początku XX wieku taka nazwa była dla większości mieszkańców Szczecina czymś całkiem oczywistym. Terminem „Schwarze Bruder” czyli „Czarni Bracia” nazywano budowane w dawnym Vulcanie torpedowce niemieckiej marynarki wojennej. Dlaczego „Schwarze Bruder”? Bo praktycznie wszystkie okręty były malowane specjalną czarną farbą. »

W 1925 roku Niemiec Alfred Schmidt senior - właściciel niewielkiego warsztatu mechanicznego w szwardzwaldzkim St.Blasien - zaprezentował swoim znajomym dziwny pojazd. Przed kabiną kierowcy firmowej ciężarówki zamontował dwie połączone ze sobą blachy, tak by tworzyły coś w rodzaju wielkiego klina skierowanego czubkiem przed samochód. Blachy były lekko wygięte, zaś prosty mechanizm śrubowy umożliwiał podnoszenie i opuszczanie całej konstrukcji. »

13 grobów na Cmentarzu Centralnym zostanie oznaczonych symbolem „1970 Szczecin”, przygotowanym specjalnie na obchody 40 rocznicy Wydarzeń Grudniowych. W ten sposób powstanie w przestrzeni miejskiej Szlak Ofiar Grudnia’70. »

Dla większości mieszkańców Szczecina jest to po prostu piękne miejsce do aktywnego wypoczynku. Jest jednak grupa, która wędrując po puszczy szuka ukrytych tutaj tajemnic... Opowiadają legendy o podziemnych tunelach i bunkrach, a dawna Grota Töpffera nazywana jest przez nich Grotą Göringa! Pytanie ile w tym prawdy? »

Czym były Wiskoteksy, jak wyglądały zebrania zakładowe w zadymionych pomieszczeniach i na czym dokładnie polegał „czyn partyjny” – dowiadujemy się z archiwalnych taśm Klubu Filmowego „Wiskord”. Kilkuminutowe nagrania trafiły w ręce Stowarzyszenia OFFicyna, które je zrekonstruowało, tworząc 20-minutową kronikę z życia zakładu. »

To jedna z najbardziej tajemniczych i niewyjaśnionych kart w historii dawnego Szczecina. Zagadkowa chińska przygoda stoczni Vulcan zaczęła się niespodziewanie i tak samo nagle później skończyła. Możliwa była dzięki misternej pracy wywiadów oraz niezbyt uczciwym zakulisowym rozgrywkom. Wielkimi przegranymi byli władcy mórz czyli Brytyjczycy. A sprytni Niemcy sprzedali Chińczykom przestarzałe technologicznie i niezbyt użyteczne okręty... Jak to się stało? »

Gdyby nie późniejsza korekta granic, wejście na teren kąpieliska Jezioro Głębokie, przez wiele lat wymagałby paszportu lub przynajmniej dowodu osobistego ze specjalną pieczątką. Dlaczego? Bo po wyzwoleniu Szczecina, latem 1945 roku, niemieckie Glambeck See znalazło się na terenie radzieckiej strefy okupacyjnej przekształconej później w „bratnie” socjalistyczne NRD. »

Kiedy weźmiesz do ręki lupę, przejrzysz archiwalne zdjęcia przedwojennego Szczecina, możesz odkryć wiele fascynujących szczegółów, które pokażą, jak żyło się w naszym mieście przed laty. Taką możliwość daje nam publikacja Arkadiusza Bisa „Stettin w szczególe”. »

Był idolem tłumów oraz celebrytą jakimi dzisiaj są na przykład Gołota lub Pudzianowski. Gazety pełne były plotek na temat jego rzekomych romansów. Znał kilka języków, za swoje pokazy otrzymywał rekordowe honoraria, gościł też na najlepszych salonach. Zginął dość przypadkowo, latem 1910 roku, w naszym Szczecinie. »

A to dzięki publikacji Muzeum Narodowego „Szczecin 1945-1990 moje miasto”. Podręcznik, w którym znajdują się najważniejsze fakty z historii miasta, trafi do wszystkich pierwszoklasistów ze szczecińskich gimnazjów. »

»

Latem 1914 roku był to jeden z najgłośniejszych szczecińskich wypadków. O kolizji na Zalewie mówiło całe miasto głównie dlatego, że bohaterem tego smutnego wydarzenia stała się dość przypadkowo... popularna wojskowa orkiestra! Na szczęście wszystko działo się w biały dzień na oczach wielu późniejszych ratowników. »

Fundamenty są już gotowe, właśnie uroczyście wmurowano kamień węgielny, a za rok, o tej porze, już będziemy robić tam zakupy - tak chwalą się publicznie twórcy nowej Kaskady. I bardzo dobrze. Przy tej okazji warto jednak przypomnieć stary budynek, który swoje życie zakończył w dramatyczny sposób w kwietniu 1981 roku. Niezwykły gmach powstał wiele lat wcześniej na fali ostrej konkurencji dwóch firm walczących o serca dawnych szczecinian. A było to tak... »

To miał być propagandowy, techniczny i komercyjny sukces. Wielki statek o ultranowoczesnym napędzie pokazujący siłę i ambicje III Rzeszy. Wyjątkowa jednostka pływająca na najważniejszej propagandowo trasie do Prus Wschodnich. To miał być też pokaz możliwości odrodzonych w latach trzydziestych szczecińskich stoczni – duma i chluba Oderwerke. Stało się jednak zupełnie inaczej... »

Kilka miesięcy temu, razem z czytelnikami naszego portalu, śledziłem losy mistrza Maxa Dreblowa. Ten słynny przedwojenny szczeciński fotoreporter pozostawił po sobie tysiące pięknych fotografii. Widać na nich stary Stettin oraz liczne statki i okręty. Przy okazji wspomnień często padało pytanie – a które zdjęcie Dreblowa jest najpopularniejsze na świecie? Które jest najczęściej reprodukowane? Odpowiedź jest dość zaskakująca... »

»

Dziewięć lat po zakończeniu wojny Szczecin był jeszcze ciągle wielkim morzem gruzów. W 1954 roku nad Odrą nadal z dużym trudem dźwigano z ruin resztki tego co pozostało po dawnych niemieckich stoczniach. Dokładnie w tym samym czasie pod Wały Chrobrego przyholowano duży tajemniczy statek. »

O niemieckich okrętach podwodnych zbudowanych w czasie wojny w Szczecinie krążą legendy. Bardzo wiele zamieszania wywołał kilka lat temu żart grupy poszukiwaczy przygód... »

Kilka dni temu do moich drzwi zapukał kurier. W ręku miał sporą paczkę nadaną w Atenach. W środku znalazłem plik dokumentów, trochę zdjęć, pachnącą farbą drukarską nową książkę i list z podziękowaniem za pomoc... »

Proszę wyobrazić sobie eleganckiego mężczyznę w dobrze skrojonym garniturze przechadzającego się wolno wśród niezbyt przyjemnie pachnących beczek. W pewnej chwili tajemniczy jegomość staje i wskazuje palcem na jedną z nich... »

Takiego zbiegu okoliczności trudno szukać w historii światowych flot. Dwa piękne i duże statki pasażerskie urodziły się tego samego dnia. Choć były bliźniaczo podobne powstały w dwóch różnych stoczniach w Szczecinie, w odległości zaledwie kilkuset metrów od siebie. Ale to jeszcze nie koniec. Te same dwa statki zatonęły kilka lat później, również tego samego dnia i również w odległości kilkuset metrów od siebie. Przypadek czy kaprys rozgniewanego Neptuna? »

Czyli drukarskiego urządzenia, na którym kopiowano dokumenty i druki opozycyjne. Powielacz odegrał nieocenioną rolę w walce z władzami komunistycznymi. Tak jak powstały w Szczecinie Ruch Wolność i Pokój, który z okazji swojego 25-lecia wystawi powielaczowi pomnik. »

Tajemniczy zamek w Swobnicy pod Szczecinem kryje jeszcze wiele zagadek. Niektóre można rozszyfrować dzięki przestudiowaniu zachowanych dokumentów. Część ginie w mroku historii. Niektóre z opowieści, zwłaszcza te o czarownicach, budzą grozę i dreszcz przerażenia. Dlatego uczciwie odradzam lekturę drugiej części tego tekstu osobom o słabszych nerwach... »

Gdyby ktoś w dawnym Stettinie chciał napisać przygodową powieść wzorowaną na sienkiewiczowskim „W pustyni i w puszczy”, spokojnie mógłby wykorzystać losy niewielkiej kanonierki „Eber” zwodowanej w Vulcanie w czerwcu 1903 roku. Zamówiono ją w czasach gdy Niemcy śnili o kolonialnych podbojach. Ale piękny sen o złotodajnych posiadłościach w Afryce szybko się rozwiał. »

Miło mi, że opisana kilka tygodni temu historia zrujnowanego zamku w Swobnicy koło Szczecina wzbudziła aż takie zainteresowanie. Otrzymałem sporo pytań o szczegóły z przeszłości, cześć czytelników była zdziwiona, że tak barwne historie mogły popaść w zapomnienie. A jednak tak się stało! Może więc czas na małą wyprawę w przeszłość... »

Był środek nocy z 28 na 29 lipca 1914 roku, gdy kapitan „Kronprinzessin Cecilie” wezwał na mostek wszystkich oficerów. Właśnie nadeszła pilna depesza informująca o wybuchu wojny. Tymczasem zwodowany w szczecińskim Vulcanie, wielki czterokominowy transatlantyk był na samym środku wzburzonego Oceanu. Tylko kilka osób wiedziało, że oprócz ponad tysiąca pasażerów na pokładzie, w ładowniach jest jeszcze super tajny ładunek - złote sztaby Banku Niemiec o rekordowej wartości ponad 10 milionów dolarów! »

Trzypiętrowy kompleks gastronomiczny „Kaskada” przy pl. Żołnierza spłonął 27 kwietnia 1981 r. Pożar, który wybuchł chwilę przed godziną 8 rano pochłonął życie 14 osób. Kaskada była szczecińskim oknem na świat, umiejscowionym w szarej rzeczywistości PRL-u. Dziś na jej miejscu powstaje centrum handlowe o tej samej nazwie. »

Historia zamku w Swobnicy koło Szczecina mogłaby posłużyć za scenariusz do filmu z gatunku przygód „płaszcza i szpady”. Przez długie lata byli tu joannici. Znienawidzeni przez okoliczną ludność musieli zamknąć się za grubymi murami warowni. I choć sam zamek szczęśliwie uniknął wyniszczających oblężeń, u jego boku rozgrywały się dramatyczne sceny sensacyjnych pościgów, tortur oraz mordów dokonywanych w majestacie prawa. »

Podobno najważniejszą cechą dowódcy jest umiejętność zachowania zimnej krwi w czasie niespodziewanej kryzysowej sytuacji. Niestety tej ważnej cechy zabrakło admirałom niemieckiej Kaiserliche Marine w dniu wybuchu pierwszej wojny światowej. Ofiarą ich błędnej decyzji był świeżo zwodowany, piękny pasażerski parowiec ze szczecińskiego Vulcana. Życie straciło też wielu przypadkowych marynarzy. »